Sparen is garantie voor goed pensioen

Een miljoen Nederlanders hangt in 2013 een lager pensioen boven het hoofd • Ook stijgen de premies mogelijk • Is een pensioen nog wel zeker? • Emilie Schols van Stichting Pensioenkijker.nl legt uit.

Zeventien grote pensioenfondsen dreigen de pensioenen vanaf per april 2013 te korten. Wie raakt er gedupeerd?
Wie bij deze fondsen een pensioen heeft krijgt minder en wie uiteindelijk met pensioen gaat kan minder uitgekeerd krijgen. Dat laatste hangt af van het feit of het straks beter gaat en de tekorten ongedaan gemaakt kunnen worden. Als het binnen korte tijd beter gaat, zou het kunnen meevallen. Maar om een pensioenfonds nu gezond te houden moet men overgaan tot korten.

Hoe kan het dat je jaren betaalt en uiteindelijk niet krijgt wat is afgesproken?
Het gaat om pensioenen bij fondsen, niet bij verzekeraars. Bij fondsen bestaat altijd de mogelijkheid tot korten als er te weinig geld in kas zit. Je kunt je afvragen of mensen hierover voldoende over geïnformeerd zijn, maar het is altijd onderdeel van de overeenkomst. Bij een verzekeraar is alles gegarandeerd, maar dat kost je wel geld. Fondsen zijn goedkoper, maar je loopt het risico dat je minder krijgt.

Wat kan ik doen om te voorkomen dat ik straks minder krijg?
Je kunt overstappen naar een verzekeraar voor zekerheid. Alleen is daar het koopkrachtbehoud geen garantie, omdat er geen inflatiecorrectie is. Je moet het op lange termijn bekijken. Fondsen mogen risicovoller beleggen dan verzekeraars, om de koopkracht te behouden. Dat ging ook decennia goed.

Veel bedrijven hebben een verplichte pensioenregeling. Waarom open ik niet zelf een spaarrekening met vaste rente?

Over het algemeen leveren zaken die je collectief afspreekt betere prijsafspraken op. Nu er wordt gekort komt de vraag op: kan ik het niet beter zelf doen? Belangrijk is zelf een buffer aan te leggen. Je moet kijken welke lasten je hebt tijdens je pensioen, bijvoorbeeld een hypotheekaflossing, en hoeveel geld je dan nodig hebt. Je kunt gewoon extra gaan sparen.

Wat is er nog betrouwbaar?

Pensioenfondsen zijn in principe betrouwbare molochen. Een fonds kan niet omvallen omdat je er niet zomaar geld kunt weghalen. Een bankrun kan niet bij een pensioenfonds plaatsvinden. De fondsen hebben decennia lang goed gefunctioneerd, maar zitten nu door een samenloop van omstandigheden in een dip. Het systeem moet wat gereorganiseerd worden, maar is in principe goed.

Anbo houdt peiling over zorgsparen

De directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau, Paul Schnabel, heeft op 5 november jl. in een opinieartikel in De Volkskrant geopperd dat ouderen de overwaarde van hun huis zouden moeten gebruiken om voor hun zorg te betalen.

Twee dagen later deed Wouter Bos van KPMG daar een schepje bovenop door te stellen dat jongeren voor de zorg op hun oude dag moeten gaan sparen. Naar aanleiding hiervan heeft de landelijke ANBO een kort onderzoek gehouden naar de mening van het ANBO panel over dit zogenaamde zorgsparen.

De overgrote meerderheid van het panel (81%) vindt het geen goed idee dat senioren hun huis op zouden moeten eten om hun zorg te bekostigen. 10% (170 mensen) vindt het overigens wel een goed idee. Bijna 96% van het panel vindt dat ouderenzorg een verzekerd recht moet zijn.

Een groot deel (65%) van het panel vindt dat het goed is dat we in Nederland veel geld aan zorg uitgeven omdat onze ouderen dan goed verzorgd kunnen worden. Ruim 48% van het panel is het eens of helemaal eens met de stelling dat degenen die het zich kunnen veroorloven, zelf voor hun ouderenzorg betalen en dat er voor de rest een sociaal vangnet is. Ruim 45% van het panel zegt dat we wel kunnen gaan sparen voor onze zorg. Bijna 30% heeft geen mening of weet het niet.
Een kwart van de panelleden vindt dit geen goed idee.

Op de vraag of men de overwaarde van het eigen huis in zou willen zetten, zegt het panel:

– 13,7% eens/helemaal eens

– 61,2% oneens/helemaal oneens

– 25% weet niet/geen mening

Vrijwel het gehele panel vindt dat in een beschaafd land collectief voor senioren gezorgd moet worden. Het zelf in huis nemen van (schoon-)ouders om hen zorgkosten te besparen ziet het panel niet zitten: 50% zegt nee en ruim 42% weet het niet of heeft geen mening.

Toch vindt een meerderheid dat jongeren voor de zorgkosten op hun oude dag moeten gaan sparen. 22% van de panelleden vindt dit geen goed idee.

Bron: ANBO @ctueel januari 2012

Sparen voor later

Het merendeel van de Nederlanders wil sparen voor later. Het spaargeld wordt op een spaardeposito of normale spaarrekening opgepot voor gebeurtenissen die in de toekomst plaatsvinden. Dit betekend niet dat het geld op de oude dag wordt uitgegeven volgens de FBTO spaarbarometer. Dit is de uitkomst van een onderzoek waarbij gegevens zijn verzameld van honderden spaarders. Opvallend was dat veel Nederlanders sparen om te sparen. Een ander deel gebruikt het geld voor een huwelijk of om een uitvaart te bekostigen. Ook is sparen voor een vakantie is voor 17% van alle Nederlanders een doel. Een kleiner deel spaart voor hun kinderen of kleinkinderen met een kinderspaarrekening. Als laatste wordt er geld op een spaarrekening gezet voor een auto of studie.